Shpirti Lire
Pershendetje vizitor i nderuar...
Me sa duket, ju nuk jeni identifikuar akoma ne faqen tone, ndaj po ju paraqitet
ky mesazh per tju kujtuar se ju mund te identifikoheni qe te merrni pjese ne
diskutimet dhe temat e shumta te forumit tone.

Me Respekt dhe Kenaqesi:

Bordi Drejtues i Forumit shpirtilir

Shpirti Lire

Faleminderit per viziten ... Me Respekt Stafi
 
ForumPortaliKėrkoRegjistrohuidentifikimi


Share | 
 

 Prishtina

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
ONUFRI
SuperAdmin
SuperAdmin
avatar

Male
Postime : 1579
Age : 33
Vendodhja Vendodhja : Berat
Emploi : WwW.shqiperia.Forumotion.com
Loisirs : WwW.shqiperia.Forumotion.com
Anėtarėsuar : 12/11/2009

MesazhTitulli: Prishtina   Wed Jan 06, 2010 1:33 am



Nga viti 1981, nuk ka pasur regjistrim tė
popullsisė nė Kosovė. Pas luftės sė fundit, Prishtina ėshtė
stėrngarkuar me popullatė. Manipulohet me shifra , por duke u
mbėshtetur nė analiza dhe numrin e votuesve, numri rezident i
qytetarėve nė qytetin e Prishtinės, mund tė jetė pėrafėrsisht 400 mijė,
ndėrsa me fshatrat deri 470 mijė.
Nga
viti 1981, nuk ka pasur regjistrim tė popullsisė nė Kosovė. Pas luftės
sė fundit, Prishtina ėshtė stėrngarkuar me popullatė. Manipulohet me
shifra , por duke u mbėshtetur nė analiza dhe numrin e votuesve, numri
rezident i qytetarėve nė qytetin e Prishtinės, mund tė jetė
pėrafėrsisht 400 mijė, ndėrsa me fshatrat deri 470 mijė.Gjatė ditės nė
kryeqytet mendohet se lėvizin deri nė 500 mijė qytetarė.Gjatė tė gjitha
periudhave historike, Ballkani Qendror dhe ai Lindor ishte dhe vazhdoi
tė mbetet hapėsira mė dinamike e lėvizjeve etnike dhe shoqėrore e
ngjarjeve historike e politike. Pėr kėtė arsye, ndodhi edhe ndryshimi
nė strukturėn etnike e fetare.


Pikėrisht pėr kėtė, mė sė
tepėrmi pėsoi popullata autoktone etnike ilire, por edhe thrakase e
maqedonase. Nė vorbullėn e kėtyre ngjarjeve, bėn pjesė edhe hapėsira ku
shtrihet sot Prishtina. Gjurmėt e banimit nė kryeqytetin e Kosovės i
gjejmė qė nė parahistori, gjithnjė nė mbėshtetje tė zbulimeve tė
deritashme arkeologjike tė gjetura nė lokalitetet e Neolitit tė
hershėm, si nė Matiēan, Graēanicė, Ulpianė etj., pastaj nė epokėn e
bronzit, deri te etnokultura dardane qė nga shek. VIII e VI para
Lindjes sė Krishtit.Nė tė dhėnat historike tė shkruara deri nė shek.
XIV, pėr Prishtinėn kemi tė dhėna tė pakta e fragmentare. Kėshtu, pėr
strukturėn e Prishtinės nuk mund tė mbėshtetemi vetėm nė tė dhėnat e
shkurtėra e narrative nga Arkivi i Raguzės (Dubrovnikut tė sotėm), pėr
periudhėn paraosmane pa u shfrytėzuar dhe konsultuar me dokumentet
turke.


Tė pėrkujtojmė se gjatė periudhės sė sundimit romak,
popullatėn e vendėse e pėrbėnin dardanėt, pastaj vijnė dubrovnikasit,
sasėt, sllavėt e deri nė Mesjetė. Me pushtimin e Artanės
(ish-Novobėrdės) mė 1455, pra edhe tė Prishtinės nga Perandoria Osmane,
nė Prishtinė filluan tė vijnė edhe turqit, ēerkezėt, romėt
etj.Etimologjia e emrit Prishtinė, duket se vjen nga njė gjuhė e lashtė
indoevropiane, ndėrsa kuptimi i saj ėshtė; i lashtė, i fazės
fillestare, diēka qė i pėrket tė kaluarės. Duke u mbėshtetur nė kėto tė
dhėna, hetohet se Prishtina ėshtė njė lokalitet i lashtė antik, por qė
ėshtė pėrtėrirė gjatė periudhės sė Mesjetės.


Shkrimi i parė
pėr Prishtinėn ėshtė ai i vitit 1342 nga Perandori i Bizantit, Johan
Kantakuzen, i cili Prishtinėn e pėrshkruan si njė fshat. Pas kėtij
viti, ka tė ngjarė se ekzistonte kisha katolike e Shėn Mėrisė dhe si
priftėrinj pėrmenden edhe emra, si ai i shqiptarit Don Lasio.Meqė gjatė
periudhės sė vjetėr ekzistonte qyteti i vjetėr Ulpiana (Ulkiana),
ndėrsa gjatė mesjetės sė hershme Artana si qytet xehetarėsh, atėherė
hetohet se Prishtina deri nė kohėn e sundimit osman, nuk dėshmon ndonjė
rol tė rėndėsishėm gjatė shek. XIV e XV kur Prishtina, kryeqyteti i
sotėm i Kosovės fillon tė zhvillohet edhe si qendėr e rėndėsishme
tregtare.

Kultura

Prishtina si kryeqytet i Kosovės ėshtė
qendėr e zhvillimeve kulturore dhe artistike e tė gjithė shqiptarėve qė
jetojnė nė Kosovė. Drejtorati pėr Kulturė i Komunės sė Prishtinės ėshtė
vetem njė segment qė kujdeset pėr ngjarjet e rėndėsishme kulturore tė
cilat sot Prishtinėn e radhisin ndėr qytetet qė ka njė traditė tė
theksuar kulturore e artistike. Biblioteka ”Hivzi Sylejmani” e
themeluar para 60 vjetėsh ka sot nė sirtarėt e saj mbi 70 mijė libra,
nė tė gjitha gjuhėt e botės.


Vetėm nė Prishtinė, ajo ka
edhe katėr degė tė tjera tė vendosura nė lagjet mė tė mėdha tė qytetit,
nė mėnyrė qė libri tė jetė sa mė afėr lexuesit. Janė edhe nėntė degė
tjera tė kėsaj biblioteke tė shpėrndara nė pjesėt rurale tė qytetit dhe
atė: nė fshatin Bardhosh, Lugar, Keēekollė, Koliē, Hajvali, Graqanicė,
Laplesellė, Sushicė e Ēagllavicė (kėto tė fundit tė banuara me
popullatė tė minoritetit serb).Trashėgimia kulturore ėshtė kaptinė nė
vete qė pasqyron lashtėsinė e Prishtinės si qendėr administrative dhe
kulturore, qė nga Dardania e vjetėr para 3500 vjetėsh e deri sot.



Muzeun e Prishtinės gjendet statuja e Mbretėreshės sė Dardanisė. Nė
luftėn e fundit, kjo statujė nga policia serbe dhe u dėrgua nė Beograd,
derisa kėtė vit Kryeadministratori i Kosovės, Michael Steiner e ktheu
atė nga Beogradi nė Muzeun e Kosovės nė Prishtinė.Nė Perishtinė gjendet
edhe Hamami i qytetit, Shtėpia e Emin Gjikės, nė tė cilėn ėshtė
vendosur Akademia e Shkencave dhe Arteve tė Kosovės. Prishtina ka edhe
Arkivin e vet, i cili ėshtė themeluar nė vitet e pesėdhjeta tė
shekullit tė kaluar dhe ruan me fanatizėm tėrė lėndėn arkivore tė
qytetit, rrethinės dhe tė regjionit tė Prishtinės.


Nga
(34)tridhjetekatėr shoqėritė kulturo-artistike qė e gjallojnė jeten
muzikore nė Prishtinė, do veēuar Shoqėrinė “Bajram Curri”, e themeluar
nė vitin 1963, pastaj Ansamblin e Kėngėve dhe Valleve tė Universitetit
tė Prishtinės i themeluar nė vitin 1962, Korin “Colegium cantorum” i
themeluar nė vitin 1963 dhe shoqėri tė tjera kulturo-artistike, tė
cilat e begatojne jetėn kulturore nė kryeqytetin e Kosovės.Ngjarje qė
do veēuar ėshtė edhe themelimi i Teatrit “Dodona” nė vitin 1986 dhe
Teatri i Kukullave.Dikur, Prishtina kishte katėr salla tė kinemasė,
ndėrsa sot ka vetem njė dhe ajo vepron nė kuadėr tė Kompanisė pėr
shfaqjen e filmave “Genci”. Ndėr projektet mė tė rėndėsishme tė
Prishtinės mbetet Pallati i Rinisė me hapsirė prej mbi 20.000 metrash
katrorė.


Nė qendėr tė Prishtinės ėshtė ngritur Monumenti i Skėnderbeut, Zahir Pajazitit dhe Nėnės Terezė.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://WwW.ShQiPeRiA.FoRuMoTiOn.CoM
 
Prishtina
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Shpirti Lire :: Kultura dhe Historia :: Qytetet Shqiptare-
Kėrce tek: